De olifant en de vlo

Een belangrijke vraag

"Hoe is de wereld ontstaan?" vroeg de vlo aan de olifant.

"Dat is een goede vraag". zei de olifant. "En weet je, het antwoord op deze vraag is net zo goed te begrijpen door een vlo als door een olifant."

"Oh." zei de vlo, "Is dat zo?"

"Ja." zei de olifant.

"Vertel het me dan maar snel, dan weet ik het ook," zei de vlo ongeduldig, "Hoe is volgens jou dan de wereld ontstaan? En een beetje eenvoudig, alsjeblieft!"

"Oké." zei de olifant, en ging er bij liggen in de schaduw van een grote boom.
"Men zegt vaak dat de wereld is ontstaan uit 'het niets'.

"Niets?" vroeg de vlo schaapachtig.

"Ja." knikte de olifant. "Als je begrijpt wat 'het niets' is, dan kan je begrijpen wat de schepping van 'het iets' is: de schepping van de wereld.

De vlo knikte. Dat begrijp ik, dat is logisch. De wereld is ontstaan uit 'het niets'! Ja toch?

De olifant glimlachte alleen en zei: "Luister."

Als een zoutvlakte

"'Het niets' is eigenlijk makkelijk voor te stellen." vervolgde de olifant.

"Oké." zei de vlo. "Hoe dan?"

"Nou," zei de olifant. "Jij zit op mijn huid. Wat zie je dan?"

"Bergen van huid, haren, de lucht."

"Oké." sprak de olifant. "Stel je voor dat ik een heel gladde strakke huid heb, en dat je alleen die huid kan zien, en niet de hemel, en niet de omgeving. Wat zie je dan?

De vlo krabde achter zijn schild. "Een grote vlakte?!"

"Juist." antwoordde de olifant. "Zoals de grote zoutvlakte, een stukje verderop".

Als een groot vel papier

"Zoutvlakte?" vroeg de vlo.

"Hm,". bromde de olifant. "Laat maar zitten. Stel je maar voor dat het een heel, heel groot vel papier is. Je kunt er eindeloos ver over lopen want er komt geen eind aan. Het papier is eindeloos."

De vlo knikte. "Ja dat kan ik me ook voorstellen. Is dat 'het niets'?"

"Nee." zei de olifant. "Je moet nog meer wegdenken. De kleuren, de geuren, de wind, de geluiden, het licht. Het is er heel stil. Het lijkt alsof er niets gebeurt. Alles blijft hetzelfde. Je moet je voorstellen dat er niets gebeurt, want er is geen tijd die gebeurtenissen in een volgorde zou kunnen plaatsen. Als er niets meer gebeurt dan is de tijd weg. Dan ben je op een tijdloze eindeloze vlakte."

"Is dat 'het niets'?" Vroeg de vlo opnieuw. "Ik vind dat maar moeilijk hoor."

"Nee." zei de olifant. "'Het niets' is nog minder."

Als een droomloze slaap

"Laat me raden." sprak de vlo en peinsde diep. "Alsof je slaapt?" vroeg hij. "Alsof je droomt. Maar in die droom gebeurt niets?"

"Bijna goed." sprak de olifant. "Niet alsof je droomt. 'Het niets' is alsof je juist niet droomt. Alsof je in een droomloze slaap bent. Er is helemaal niets. Als je wakker wordt herinner je je niets van je slaap. Je weet niet wat er in je slaap is gebeurd. Er was niets. Geen tijd, geen ruimte, geen gevoel, niets."

"Oh." riep de vlo beteuterd. "Zeg dat dan direct. Wat doe jij moeilijk zeg. Eén voor één dingen wegdenken. Puh. Dat is helemaal niet nodig om te snappen wat 'het niets' is. het is gewoon als een droomloze slaap."

Jezelf wegdenken

"Nee." Sprak de olifant. "Nog één stap: je moet jezelf wegdenken."

"Wegdenken? Mezelf?" Vroeg de vlo.

"Ja, jezelf." beaamde de olifant.

"Maar als ik er niet meer ben," protesteerde de vlo, "dan is de droomloze slaap weg."

"Klopt." zei de olifant. "Het 'eindeloze tijdloze niets' is niets. Zolang het niet wordt voorgesteld of bedacht dan is er niets: een 'tijdloos en eindeloos niets'."

De schepping van de wereld  

De vlo zweeg een tijdje om te verwerken wat de olifant had gezegd.

"Ik snap er niets van." zei hij eindelijk. "Hoe kan de wereld dan zijn ontstaan? Uit 'het niets'? Want er was niets! Hoe is dat dan gegaan?"

De olifant glimlachte. "Dat is het moeilijkste onderdeel van je vraag: de schepping van de wereld uit 'het niets'. Vooral voor een vlo is dat moeilijk voor te stellen. Want voor jou is de wereld zo ontzettend groot, omvangrijk en veel, voor mij is het wat overzichtelijker."

"Vertel, vertel," smeekte de vlo. "Want het lijkt me onmogelijk dat uit een 'tijdloos eindeloos niets' iets is ontstaan."

Alles weer terug denken

"Dat klopt." zei de olifant. "Ik heb er lang over nagedacht. Maar volgens mij was de schepping er al."

"Oh." zei de vlo teleurgesteld.

"Ja, maar op een andere manier dan je zou denken." zei de olifant. "Stel je nog eens het 'eindeloze tijdloze niets' voor. Je slaapt een droomloze slaap. Denk dan de tijd er bij, en het uitgestrekte heelal. Bedenk de oerknal, het ontstaan van planeten. Bedenk de evolutie. Bedenk ons. Bedenk jezelf."

"Ja maar." mopperde de vlo. "Ben je me nu aan het belazeren? Zojuist moest ik dat allemaal wegdenken."

"Ja." sprak de olifant geduldig. "Dat was om te laten zien dat 'het niets' voorstelbaar is. En tegelijkertijd kun je zonder enig probleem de wereld en jezelf voorstellen."

De wereld is voorgesteld

De vlo raakte geïrriteerd. "Ik moest alles van je wegdenken. Ook mezelf. Hoe kan ik daarna alles weer bedenken. Ik ben er toch niet? Ik moest mezelf toch wegdenken?"

"Ja." sprak de olifant geduldig. Dat heb ik je laten doen om je te laten inzien dat je in staat bent om 'het niets' voor te stellen. En je kan jezelf misschien dan wel wegdenken, maar intussen besta je toch wel? Of niet soms?"

De vlo zweeg en dacht na. "Hm, hm. Natuurlijk ik besta." sputterde hij.

"Jij kunt dat, en je doet dat. Hier en nu. Je denkt, dus je bestaat. Je kan alles wegdenken, zelfs jezelf, en, je kan het net zo makkelijk ook weer terugdenken. Jij kunt van beide een voorstelling maken. In jouw gedachten kunnen ze naast elkaar bestaan. Als jij dat al kan met je kleine vlooien hersens, en ik het kan, en elk denkend wezen, dan bestaan ze toch samen? 'Niets' en 'iets' bestaan omdat jij je dat voorstelt, omdat wij ons dat voorstellen."

De vlo schudde met zijn hoofd. "Wat een onzin. Je wilt me gek maken. Alsof ik de wereld schep."

Samen stellen we de wereld voor

"Inderdaad." sprak de olifant plechtig. "Jij en ik stellen ons de wereld elke dag opnieuw voor. En daarin komen we elkaar tegen. Steeds opnieuw, en steeds weten we beter wat en wie we zijn. We worden ons meer bewust van onszelf, van ons samen en van onze omgeving."

Er viel een lange stilte.

"Wat een onzin." zei de vlo boos en teleurgesteld. Hij luisterde niet langer. Hij zette zijn scherpe tanden in de zachte huid van het oor van de olifant, en beet zo hard en diep als hij kon. Het bloed spoot eruit. "Yammie." zei hij en zoog het bloed op. "Ik zorg ervoor dat de schepping zich weer wat meer van zichzelf bewust wordt." voegde hij er met een kwaadaardig lachje aan toe.

"Au." riep de olifant. Hij stond op. Trompetterde luid en schudde zijn machtige kop. "Lelijk klein ondankbaar mormel." riep hij uit. Met zijn slurf wreef hij over de plek waar de vlo had gebeten. Hij draaide zich abrupt om en raakte daarbij de boom waaronder hij had gelegen. Met een heftig gekraak viel de boom om. Beduusd keek de olifant naar de geknakte boom. "Ach, dat was niet de bedoeling." zei hij spijtig. "Ik moet voorzichtiger opstaan."  Hij zette zich weer in beweging en liep rustig weg. "Ik moet nog veel leren."

 

3 maart 2019

 

Je kan je hier aanmelden voor de >> Nieuwsbrief nieuwe verhalen <<.

Dan kijg je de nieuwste verhalen die ik schrijf per email toegezonden.